8 สีหน้า บอกปัญหาสุขภาพ

ดิฉัน / STORY / 8 สีหน้า บอกปัญหาสุขภาพ

shutterstock_250887685-1

1. หน้าแดง ถ้าเกิดจากผิวพรรณดีก็เรียกหน้าใสครับ แต่ถ้าจู่ๆแดงขึ้นมาหรือแดงเห่อขึ้นมาเป็นช่วงๆแล้วหายไป ต้องนึกถึงโรคที่เกี่ยวกับฮอร์โมนและหลอดเลือดด้วย อย่างโรคไทรอยด์เป็นพิษหรือเนื้องอกบางจุดที่สร้างสารเคมีทำให้หลอดเลือดขยาย (Carcinoid tumor) รวมถึงโรคสำคัญที่พบบ่อยครับอย่าง ‘ความดันโลหิตสูง’ ที่ทำให้หน้าแดง (Flushing) และมึนศีรษะขณะอาการกำเริบได้

2. หน้าแดงเป็นขุย หน้าแดงแบบนี้เป็นที่ ‘ผิวหนัง’ ครับ เป็นส่วนหนึ่งของโรค ‘เซ็พเดิร์ม (Seborrheic dermatitis)’ ที่รักษาไม่หายขาดและเกี่ยวกับภูมิคุ้มกันของร่างกายโดยตรง

3.หน้าแห้ง ไม่ได้เกิดจากปรากฏการณ์ ‘สิ้นเดือน’ ที่เหมือนดังจะขาดใจไม่เห็นตัวเลขในบัญชีนะครับ แต่หน้าแห้งเกิดได้จากความผิดปรกติของผิวเองเช่น โรคภูมิแพ้และแพ้ภูมิตัวเอง หรือเกิดได้จากการขาดวิตามินบางอย่างเช่น วิตามินบี 3 (ไนอาซิน) และล้างหน้าบ่อยเกินไป นอกจากนั้นหน้าแห้งยังเกิดได้จากการรับประทานยา ‘รักษาสิว’ โดยเฉพาะกรดวิตามินเอ (Isotretinoin) ที่ทำให้แห้งผาก ‘เกินหน้า’ ทั้งปากแห้งแตก แผลในปาก จมูกแห้งและแห้งไปหมดตามที่ต่างๆของร่างกายด้วยครั

4. หน้าซีด อาการหน้าซีดไม่ได้เกิดเฉพาะเวลาเจอเรื่องน่าตกใจนะครับ แต่หน้าซีดเกิดได้จากการนอนน้อย ความดันโลหิตต่ำหรือออกกำลังกายอย่างหักโหมเกินไปด้วยครับ คนที่ไม่ได้กินข้าวเช้าแล้วต้องรีบเข้างานจนถึงบ่ายกว่าจะได้กินก็อาจเกิดอาการหน้าซีดจากความดันตก น้ำตาลต่ำได้ และนี่เองที่นำไปสู่อาการ ‘เป็นลม (Orthostatic hypotension)’ ในที่สุด

5. หน้าเหลือง เกิดได้จาก ‘ดีซ่าน’ หรือ ‘โลหิตจาง’ ซึ่งภาวะดีซ่านหน้าเหลืองนี้ เกิดจากปัญหาที่ ‘ตับ’ ทำงานบกพร่องมีปัญหาจากความผิดปกติของเนื้อตับ ถุงน้ำดีหรือเกิดจากการติดเชื้อไวรัสจำพวกตับอักเสบจนทำให้มีดีซ่านจากสารเหลืองที่สะสมอยู่ตามผิวหนังก็ได้ครับ วิธีสังเกตง่ายๆว่าดีซ่านแท้หรือเทียมนั้นให้ดูที่ ‘ตาขาว’ ครับ สำหรับดีซ่านจากตับจะต้องมีตาขาว เหลืองอ๋อยไปด้วย ยิ่งทำให้เห็นชัดครับ

6. หน้าเขียว หรือบางทีเขียวที่ ริมฝีปาก รวมไปถึงสีม่วงๆ ให้ระวังสีหน้าแบบนี้ให้ดีเพราะเป็นสัญญาณที่ไม่ดีนักของโรคปอดและหัวใจ ในผู้ใหญ่เกิดได้กับโรคหลอดลมอุดกั้น ถุงลมโป่งพองและหอบหืดกำเริบ ส่วนในเด็กเล็กๆประเภทที่มีหัวใจรั่วแต่กำเนิดหรือโรคหัวใจผิดปรกติแบบฟอลโลต์ (TOF) ถ้าอาการเป็นน้อยอาจมีเขียวเป็นพักๆ แต่ถ้าเป็นมากจะมีหน้าเขียวปากเขียวแทบจะตลอดเวลา ขณะดูดนมจะยิ่งเขียวขึ้นร่วมกับอาการหายใจเหนื่อย

7. หน้าคล้ำ เรื่องหน้าคล้ำนี้นอกจากทำให้หมอง ราศีมีดวงตกแล้ว ยังต้องดูเรื่องของโรคภัยไข้เจ็บ โรคภูมิแพ้เยื่อบุโพรงจมูกบวม ไซนัสอักเสบเรื้อรัง และที่สำคัญคือ ‘ความเครียด’ ไว้ด้วยครับ ในท่านที่หน้าคล้ำและใต้ตาบวม ขอให้ดูเรื่องโพรงจมูกครับ เกิดได้เวลาที่เยื่อบุโพรงจมูกบวม แน่นจากภูมิแพ้เรื้อรังก็จะทำให้มีเลือดดำมาคั่งรอบดวงตา ทำให้ดูหน้าคล้ำหมองลงกว่าเดิมได้

8. หน้าบวม คนที่หน้าบวมง่ายเกิดได้จากหลายสาเหตุครับ อย่างความเจริญอาหารก็ใช่ แต่ก็มีหลายกรณีที่หน้าบวมเกิดจากโรคและยาครับ โดยเฉพาะภูมิแพ้โรคพุ่มพวง โรคไทรอยด์ต่ำ โรคไตและการรับประทานยาสเตียรอยด์เพื่อกดภูมิ

ดังนั้นจึงควรสังเกตหน้าบวมให้ดีว่าบวมแบบใด ถ้าหน้าบวมแบบตาบวมด้วยก็ต้องระวังอาการแพ้รุนแรงกับโรคไตแต่ถ้าบวมตามใจเวลาน้ำหนักขึ้น ก็ให้ระวังเรื่องการกินครับ


เรื่อง: น.พ.กฤษดา ศิรามพุช  คอลัมน์ รู้ไว้ใช่ว่า นิตยสารดิฉัน