ดับรับอรุณ

ดิฉัน / STORY / ดับรับอรุณ
ถ้าขอใจเธอแลกเบอร์โทรได้ ก็คงดีนะครับ สำหรับแพทย์เราเพราะจะได้เอาหัวใจคนไข้มารักษาให้หายกันง่ายๆ

shutterstock_568424515-1

เพราะหัวใจเป็นเรื่องที่มองไม่เห็นเล่นซ่อนอยู่ในช่องอกนี้เข้าถึงยากครับ จะเต้นผิดจังหวะไปก็มองไม่รู้ หรือจะมีไขมันไปอุดตันก็ได้แต่มองดูอาการอยู่ตาปริบๆแต่ภายนอกต้องใช้กรรมวิธีซับซ้อนเข้าไปตรวจเข้าไปสแกน ไปฉีดสี ฯลฯ แต่บางทีตรวจไปเสียเงินตั้งมากมายก็ไม่เจอ

ในทางเวชศาสตร์อายุรวัฒน์จึงเน้นการคุยกับคนไข้อย่างละเอียดและการสังเกตเรื่องราวรอบตัวคนไข้ครับ เพราะเพียงเท่านี้ก็สามารถบอกสมุฏฐานของโรคได้กว่า 90% แล้ว เมื่อไม่นานนี้มีคุณหมอช่างสังเกตท่านหนึ่งจากมหาวิทยาลัยเคสเวสเทิร์นแห่งสหรัฐอเมริกา ได้ชี้ว่าอาการหัวใจหยุดเต้นจนเสียชีวิตนั้นมักเกิดช่วงเช้าระหว่าง 6 โมงถึง 10 โมง ท่านก็เลยสงสัยต่อว่ามันน่าจะมีอะไรอยู่เบื้องหลัง ซึ่ง ‘อะไร’ ที่ว่านี้เป็น กุญแจสำคัญที่จะช่วยป้องกันอาการหัวใจขี้เกียจเต้นได้เลยครับ

เริ่มจากต้องรู้ว่าคนเราอายุไม่สำคัญเลยครับกับเรื่องการเกิดโรค ‘หัวใจ’ จากสถิติการตายจากหัวใจลัดวงจรเต้นสับสนว้าวุ่นในสหรัฐอเมริกานั้น พบคนตายจากโรคนี้ถึง 3 ใน 4 ราย ล้วนอยู่ในช่วงวัย 35-44 ปีทั้งนั้น คุณหมอท่านที่คันหัวใจขี้สงสัยท่านนี้มีนามว่านายแพทย์มูเกช เชน ซึ่งคุณหมอมูเกชได้ตั้งข้อสังเกตว่ามักเกิดขึ้นในช่วงเช้าเสียด้วยดังนั้นจึงเชื่อว่ามันเกี่ยวข้องกับนาฬิกามนุษย์ในตัวเรา

ท่านศึกษาจนพบว่ามีโปรตีนอยู่ตัวหนึ่งชื่อ ‘เคแอลเอฟ15 (KLF15)’ ซึ่งมีปริมาณต่ำในคนที่ป่วยตายด้วยโรคหัวใจ และเมื่อทดลองในหนูทดลองก็ให้ผลอย่างเดียวกันว่าหนูที่มีโปรตีนนี้ต่ำก็จะพาลขี้เกียจหายใจ เอ๊ย…หัวใจหยุดเต้นเอาดื้อๆเมื่อเทียบกับหนูที่มีปริมาณโปรตีนนี้สูง เลยขอเรียกว่า ‘โปรตีนกอบกู้หัวใจ’ ก็แล้วกันครับ

โปรตีน KLF15 นี้มีหน้าที่สำคัญหลายอย่างในร่างกายครับ ไม่ใช่แค่เฉพาะหัวใจอย่างเดียว เพราะมันเกี่ยวข้องกับอวัยวะสำคัญอย่างไต ต่อมหมวกไต และยังโยงกับฮอร์โมนอีกสารพัดทั้งกลูโคคอร์ติคอยด์ เทสโทสเตอโรน อินซูลินและเกี่ยวไปจนแม้กระทั่งเรื่องความหิวและความอิ่มครับ ซึ่งในทางอายุรวัฒน์เราเน้นมานานแล้วว่า ถ้าไม่อยากแก่ ให้รับประทานแบบ ‘ไม่อิ่มเกินไป’

โดยพบว่าถ้าอดอาหารหรือจำกัด อาหารจะทำให้โปรตีนดีตัวนี้เพิ่มขึ้น แต่ถ้าอิ่มจะทำให้มันลดลงครับ ถึงตรงนี้ท่านที่รักก็คงได้คำตอบเช่นเดียวกับคุณหมอมูเกชเช่นกันใช่ไหมครับว่า ถ้าจะมีสักทางหนึ่งที่จะช่วยป้องกันการตายเฉียบพลันไม่ทันตั้งตัวจากหัวใจลัดวงจรนี้ได้ก็คือการคุมโปรตีน KLF15 ตัวนี้ให้อยู่ในเกณฑ์ปรกติ ไม่มากไป ไม่น้อยไป ฟังดูง่าย แต่…น่าเสียดายครับว่ามีคนอยู่กลุ่มหนึ่งที่โชคร้ายมีการกลายพันธุ์ของยีน KLF15 นี้ จนทำให้เสี่ยงหัวใจหยุดเต้นมากกว่าคนอื่น หรือพูดง่ายๆว่ามีต้นทุนอันตรายแฝงอยู่ในร่างกาย

แต่ในท่ามกลางข่าวร้ายก็มีข่าวดีที่เป็นแสงสว่างแห่งความหวังอยู่ครับตรงที่ว่า คุณหมอมูเกชท่านให้ทางแก้เรื่องนี้ไว้ในงานมหกรรมวิชาการด้านเคมีแห่งชาติ (246th National Meeting & Exposition of the American Chemical Society (ACS) เมื่อต้นเดือนกันยายนที่ผ่านมานี้ว่ากำลังค้นคว้ายาที่จะช่วยเพิ่มระดับของโปรตีนตัวนี้เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเรื่องเศร้ารับวันใหม่ นั่นคือหัวใจหยุดเต้นในช่วงเช้า

ไม่ต้องเศร้าเพราะ ‘ใบไม้ร่วงรับอรุณ’ อีกต่อไป


เรื่อง: น.พ.กฤษดา ศิรามพุช  คอลัมน์ รู้ไว้ใช่ว่า นิตยสารดิฉัน