รักษาให้ถูกจุดหยุดโรคได้

ดิฉัน / STORY / รักษาให้ถูกจุดหยุดโรคได้

ข้อสำคัญของการป้องกันอาการคร่ำครวญจากคำว่า ‘สายไป’ ก็คือ ให้อย่ามองข้ามอาการแม้เพียงเล็กน้อยที่เกิดกับร่างกายครับ ยกตัวอย่างคนที่มีอาการปวดศีรษะหรือแค่เพียงหนักศีรษะเล็กน้อยก็ อาจมีไซนัสอักเสบเรื้อรังอยู่ข้างใน หรือคนไข้ที่มีอาการซึมเศร้ามานานก็อาจมีฮอร์โมนบางอย่างผิดปรกติอยู่ในร่างกายที่รักษาหายได้ไม่ต้องพึ่งยาแก้เครียดอย่างเดียว

shutterstock_530606578-1

หนักหัว ปวดมึนศีรษะ รู้สึกเพลีย ไม่สดชื่น มีไข้ต่ำๆ ตอนเย็นหรือบางเวลา ปวดเมื่อยตัว หนาวข้างใน ปัสสาวะบ่อยขึ้น บางทีคล้ายไม่สุด

สัญญาณเหล่านี้เปรียบได้กับไซเรนที่แผดเสียงก้องเตือนภัยสุขภาพให้กับเราก่อนที่จะเกิดการอักเสบติดเชื้อลุกลามไปใหญ่ ที่ตั้งใจยกเรื่องนี้ขึ้นมาก็เพราะมันดูคล้ายกับสัญญาณไข้หวัดทั่วไปกว่าจะรู้อะไรเป็นอะไรก็อาจสายเสียแล้ว

อาการร้อนในที่เราดูว่าเล็กน้อยเช่นแผลในปากนั้นอาจบอกอะไรได้มากกว่าที่เราคิดครับ อย่างล่าสุดที่คนไข้เพิ่งลุกไปหมาดๆสักครู่ก็ดูมีแค่แผลร้อนในธรรมดา แต่เมื่อถามประวัติละเอียดและตรวจละเอียดแล้วก็ปรากฏว่าเป็นโรคน่าตกใจคือ ‘กรวยไตอักเสบ’ ครับ

โรคนี้มีผลถึงชีวิตได้เลยนะครับ โดยวารสารว่าด้วยเคมีบำบัดต้านจุลชีพของมหาวิทยาลัยอ๊อกซ์ฟอร์ด ชี้ว่าโรคนี้พบได้ในผู้ใหญ่มากครับและเป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่เกิดจากเชื้อทางเดินปัสสาวะเข้ากระแสเลือดจนโลหิตเป็นพิษและ ‘ช็อค’ ไปในที่สุด

ถึงไม่อยากให้ท่านที่รักมองข้ามมันไปเลยครับ เพราะเมื่อเป็นหนักแล้วเครียดกันทั้งคนไข้และคนรักษา ทว่าข้อดีหนึ่งของมันคือมักมีสัญญาณนำมาก่อนแบบที่คล้ายอาการ ‘ร้อนใน’ ครับ ขอให้ท่านจับสังเกตอาการต่อไปนี้ว่ามีสิทธิ์เป็นตัวชี้ถึงกรวยไตอักเสบที่ซ่อนอยู่ได้ครับ

เรื่องของไตเป็นอีกข้อหนึ่งที่ซ่อนอาการไว้ได้มากครับ คนที่มีปัญหาปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะไม่สุด ปวดหลัง มีไข้ต่ำๆ ขอให้นึกถึงโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่ลามไปถึงกรวยไตได้ ซึ่งจะขอให้เทคนิคจัดการมันไว้ดังต่อไปนี้

อย่าลืมไต : มีไข้หาสาเหตุไม่ได้เมื่อไรอย่าลืมเรื่องไตด้วย สำคัญมากทีเดียวเพราะไตติดเชื้อเป็นเหตุให้คนไข้มีไข้ค้างได้นานและมีอาการอ่อนเพลียเบื่ออาหารด้วยครับ

ใช้ปัสสาวะ : เมื่อสงสัยติดเชื้อที่ไตแล้วก็ให้เก็บปัสสาวะดูให้ครบเลยครับ ในปัสสาวะจะพบเม็ดเลือดขาวในปริมาณที่มากกว่าปรกติร่วมกับอาการปัสสาวะบ่อยได้

ประหารเชื้อ : ถ้ารู้แน่แล้วว่าติดเชื้อกรวยไตก็ให้รีบรักษาโดยการจัดยาฆ่าเชื้อร้ายเสีย เพราะถ้ารักษาได้ถูกตัวก็จะหายไข้หายจากอาการไม่สบายทั้งหลายเลยครับ

โรคกรวยไตอักเสบและท่อปัสสาวะติดเชื้อ ทำให้เกิดอาการไม่สบายตัวซ่อนอยู่ได้มากครับ ตั้งแต่เบื่ออาหาร มึนหัวหนักศีรษะไปจนถึงปัสสาวะบ่อยจนน่ารำคาญ อาการเหล่านี้บางทีถูกสรุปด้วยภาษาง่ายๆว่า ‘ร้อนใน’ เป็นภัยเงียบที่ซุ่มอยู่

ดังนั้นท่านที่มีอาการผิดปรกติในร่างกายประเภทร้อนในไม่สบายกายผิดปรกติไป ขอให้นึกถึงเรื่องกรวยไตอักเสบนี้ไว้ด้วยนะครับ รวมถึงเรื่องทางเดินปัสสาวะติดเชื้อด้วย ในเด็กนอกจากมีอาการกินได้น้อย มีไข้ต่ำๆแล้วก็ยังอาจมีเรื่องปัสสาวะรดที่นอนได้ด้วย

ช่วยกันดูไว้ อย่าเผลอมองข้ามไปทีเดียวครับ


เรื่อง: น.พ.กฤษดา ศิรามพุช  คอลัมน์ รู้ไว้ใช่ว่า นิตยสารดิฉัน