สังเกตอย่างไรว่า “ยาเสื่อมคุณภาพ”

ดิฉัน / LIFESTYLE / สังเกตอย่างไรว่า “ยาเสื่อมคุณภาพ”

เป็นธรรมดาของทุกคนค่ะ เมื่อเราได้รับยาจากโรงพยาบาลหรือร้านขายยาก็มักจะเข้าใจว่ายาดังกล่าว สามารถใช้ได้ตราบเท่าที่ยังไม่หมดอายุ แต่ในความเป็นจริงแล้วยาอาจมีคุณลักษณะ (เช่น รูปร่าง สี กลิ่น รสชาติ) คุณภาพ (เช่น ปริมาณตัวยาสำคัญ สารเจือปน) หรือประสิทธิผลการรักษา ที่แตกต่างออกไปจากตอนที่ผลิตออกมาใหม่ๆ การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดจากสภาวะแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม (เช่น อุณหภูมิ ความชื้น แสง) หรือการเก็บรักษาที่ไม่ถูกต้อง ปัจจัยเหล่านี้มีผลทำให้ ยาเสื่อมสภาพ ก่อนหมดอายุ ซึ่งไม่ควรนำมาบริโภคเพราะจะก่อให้เกิดอันตรายถึงชีวิตได้ค่ะ แล้วจะรู้ได้ยังไงละว่ายาของเรานั้นเสื่อมสภาพ วันนี้ ‘ดิฉัน’ มีเทคนิคเบื้องต้นที่สังเกต ยาเสื่อมสภาพ ได้ด้วยตาเปล่ามาบอกกันค่ะ

Close-up of glass jar with colourful tablets spilled on white background

วิธีสังเกตยาเสื่อมคุณภาพ

1. ยาเม็ด ยาจะแตกร่วน สีเปลี่ยนไป มีจุดด่าง ขึ้นรา
2. ยาเม็ดเคลือบน้ำตาล เม็ดยาอาจเยิ้มเหนียวมีกลิ่นหืนหรือกลิ่นผิดไปจากเดิม
3. ยาแคปซูล สังเกต ว่าแคปซูลจะบวม พองออก หรือจับกัน ผงยาในแคปซูลเปลี่ยนสี เช่น ยาเตตราซัยคลินที่เสียแล้ว ผงยาจะเปลี่ยนจากสีเหลืองเป็นสีน้ำตาล ซึ่งเป็นอันตรายต่อไตมาก
4. ยาน้ำแขวนตะกอน เช่น ยาลดกรด ยาคาลาไมน์ทาแก้คัน หากเสื่อมสภาพตะกอนจะจับกันเป็นก้อน เกาะติดกันแน่น เขย่าแล้วไม่กระจายตัวดังเดิม มีความเข้มข้น กลิ่น สี หรือรสเปลี่ยนไป
5. ยาน้ำเชื่อม เช่น ยาแก้ไอ หากหมดอายุ ยาจะมีลักษณะขุ่นมีตะกอน ผงตัวยาละลายไม่หมด สีเปลี่ยน มีกลิ่นบูดเปรี้ยวหรือรสเปรี้ยว
6. ยาขี้ผึ้งและครีม ถ้าพบว่าเนื้อยาแข็งหรืออ่อนกว่าเดิม เนื้อไม่เรียบ เนื้อยาแห้งแข็ง หรือสีของยาเปลี่ยนไป

 

วิธีการดูว่ายาหมดอายุ คือ ดูวันหมดอายุของยาที่ระบุไว้บนฉลากยา และถ้ายานั้นไม่มีวันบอกหมดอายุ อาจดูจากวันเดือนปีที่ผลิต ซึ่งโดยปกติ ถ้าเป็นยาน้ำจะเก็บไว้ได้ประมาณ 3 ปีนับจากวันผลิต และหากเป็นยาเม็ดจะเก็บไว้ได้ 5 ปี และถ้าเป็นยาหยอดตาหากเปิดใช้แล้วเก็บไว้ได้เพียงหนึ่งเดือนค่ะ

 

วิธีเก็บรักษายา

1. เก็บให้พ้นแสดงแดดและความอับชื้น
2. ยาที่เก็บต้องมีฉลากยาระบุชัดเจน
3. ปิดฝาหรือผนึกยาให้สนิท

 

อายุของยาขึ้นอยู่กับวิธีการเก็บรักษา ยาเสื่อมคุณภาพก่อนวันหมดอายุส่วนใหญ่เกิดจากการเก็บรักษาที่ไม่ถูกวิธี เช่น โดนแดด ความชื้น ซึ่งยาเสื่อมสภาพเหล่านี้จะไม่มีผลในการรักษาและยังอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกายได้ และหากสาวๆคนจะรับประทานยา อย่าลืมสังเกตดูวันหมดอายุก่อนรับประทานยากันด้วยนะคะ


เรื่อง: Believe

Source: Medithai.com