3 สัญญาณมะเร็งปอด

ดิฉัน / STORY / 3 สัญญาณมะเร็งปอด
จากที่เคยรักษาคนไข้มะเร็งมา ในบรรดามะเร็งที่ทรมานที่สุดจะมี ‘มะเร็งปอด’ ติดอันดับด้วยเสมอ

shutterstock_553522255-1

ขณะเป็นก็ทรมานจากอาการไอ บางทีมีเสมหะปนเลือดกลางคืนก็ไอ และร่างกายผอมลง เมื่อป่วยหนักเข้าอาจมีน้ำท่วมปอด นอนหายใจไม่ได้ต้องนั่งหายใจ มีอาการคล้ายคนจมน้ำที่ขาดออกซิเจน จะหายใจแต่ละครั้งต้องไขว่คว้าอากาศอย่างหนัก เหนื่อยแทบตายในทุกวินาที ส่วนสาเหตุที่ทำให้เสี่ยงมะเร็งปอดขั้นรุนแรงนั้นก็คือการใช้ชีวิตนั่นเองครับ มี ‘ควันบุหรี่’ เป็นผู้ร้ายตัวเด่นที่ทำให้มะเร็งปอดเป็นผลลัพธ์ร้ายที่ชัดขึ้น

สมัยก่อนคนสูบบุหรี่กันหนักข้อกว่ายุคนี้มาก และมีสารก่อมะเร็งปอดที่ร้ายกาจอยู่ที่ฝ้าเพดานบ้านนั่นคือ ‘ใยหิน (Asbestos)’ ที่เป็นแร่ระคายเคืองปอด กระตุ้นให้เกิดอาการปอดอักเสบเรื้อรัง จนกลายเป็นก้อนเนื้องอกกินลุกลามในช่องอก แม้ปัจจุบันจะไม่ค่อยพบคนสูบบุหรี่กันประเจิดประเจ้อในที่สาธารณะแล้วก็ตาม และแร่ใยหินก็ถูกสั่งห้ามใช้ แต่มะเร็งปอดก็ยังคงเป็นภัยร้ายอยู่ครับ

ที่ประเทศออสเตรเลียมีผู้ที่ตกเป็นเหยื่อโรคมะเร็งปอดเป็นอันดับต้นๆครับ สถาบันมะเร็งในรัฐนิวเซาธ์เวลส์จึงตื่นตัวในเรื่องนี้มาก โดยมีแนวคิดที่น่าสนใจว่าถ้าตรวจพบได้ตั้งแต่เนิ่นๆ ก็จะไม่เกินมือหมอที่รักษา ยิ่งตรวจเจอเร็วยิ่งเพิ่มโอกาสรอดชีวิต สถาบันจึงได้พัฒนาเทคนิคการตรวจมะเร็งปอดด้วยตัวเองแบบง่ายๆ เรียกว่าถ้าเจอสัญญาณก็ให้รีบไปตรวจต่อยอดโดยละเอียดทันที ซึ่งแนวทางตรวจเองแบบนี้อายุรวัฒน์เน้นเป็นอย่างยิ่งครับ คนไข้จะได้ไม่ต้องลำบากไปตรวจให้วุ่นวายและได้ช่วยคุณหมอวินิจฉัยไปในตัว

โดยคนทั่วไปที่ไม่ได้ป่วยก็สามารถช่วยกันฟัง ช่วยสังเกตและช่วยเตือนให้คนใกล้ตัวที่มีสัญญาณเสี่ยงรีบไปพบแพทย์ข้อดีของเทคนิคสังเกตนี้คือใช้ได้กับทั้งผู้ที่สูบบุหรี่และไม่สูบบุหรี่ครับ โดยสัญญาณที่ว่าอาศัยแค่การฟังและสังเกตหลักๆอยู่ 3 ประการเท่านั้นดังต่อไปนี้ครับ

1. ไอมหากาพย์ คือไอนานเรื้อรังเกินกว่า 3 สัปดาห์เป็นอย่างน้อย (เคยเจอหลายท่านไอนานเป็นเดือนกว่าจะมาหาก็มีครับ)
2. ไอเปลี่ยนรูปแบบ คือไอแบบรุนแรงขึ้น ไอจนเหนื่อยหอบ ไอและผอมลง หรือไอจนเสียงเปลี่ยน
3. ไอปนเลือด ไอแบบนี้ต้องมีเลือดสดออกมาปนบ่อยๆนะครับ ถ้าเป็นแค่เลือดติดมาเป็นขีดเล็กๆน้อยๆบางครั้งคราวนั่นยังเป็นเรื่องปรกติได้ครับ

ทั้ง 3 อาการนี้ถ้าท่านใดสังเกตว่ามีขึ้นมาให้รีบตรวจดูให้ละเอียดก่อนที่จะปักใจเชื่อลงไปว่า แค่ไอเพราะเป็นหวัดหรือภูมิแพ้ เพราะบางครั้งแค่ไอก็บอกโรคได้ เช่นไอแล้วผอมลงด้วย อาจเป็นวัณโรคปอดหรือมะเร็งปอด

ยุคนี้หลายท่านบอกเวลาไอแล้วหายยาก มักไอร้อยวันไอกันจนเจ็บอกเจ็บท้อง ก็อย่าเพิ่งตื่นตระหนกไปครับเพราะผู้ร้ายที่พบบ่อยคือ รักษาไม่หาย จ่ายยาไม่ตรงโรค มีกรดไหลย้อนหรือไม่ก็ รับประทานยาลดความดันสูงที่ทำให้คอแห้งและไอได้โดยไม่รู้ตัว ก่อนจะไปคิดถึงโรคน่ากลัวอย่างมะเร็งปอด ก็ขอให้ลองแก้จุดใกล้ตัวก่อนครับ ถ้าไม่ได้ไอหนักถึงขนาดนอนไม่หลับและผ่ายผอมก็ลองนอนพักให้พอไม่เกินสี่ทุ่มและกินฝรั่งสดให้มากเข้าไว้อาการไออมตะจะได้หายสักทีครับ


เรื่อง: น.พ.กฤษดา ศิรามพุช  คอลัมน์ รู้ไว้ใช่ว่า นิตยสารดิฉัน